کرونا و تعهدات بین المللی دولت ها در خصوص رعایت حقوق اولیه بشری
کرونا و تعهدات بین المللی دولت ها در خصوص رعایت حقوق اولیه بشری

ویروس کرونا ممکن است هرگز ناپدید نشود …این ویروس ممکن است با گرمای ۷۰ درجه هم از بین نرود … فروشگاه های مواد غذایی در بیشتر نقاط  جهان  به دلیل ترس از شیوع کرونا خالی شد … همه اینها خبر از ویروسی میدهند که آمده است که نرود …  محمد جواد مکشوفی – صدای دیپلماسی […]

ویروس کرونا ممکن است هرگز ناپدید نشود …این ویروس ممکن است با گرمای ۷۰ درجه هم از بین نرود … فروشگاه های مواد غذایی در بیشتر نقاط  جهان  به دلیل ترس از شیوع کرونا خالی شد … همه اینها خبر از ویروسی میدهند که آمده است که نرود … 

محمد جواد مکشوفی – صدای دیپلماسی ایران(idva)، ویروسی که ممکن است برخی از حقوق اولیه بشر که در اعلامیه حقوق بشر آمده است را به خطر بیاندازد .حقوقی که دولت ها تعهد به فراهم کردن آن ها کرده اند ؛ حقوقی همچون حیات، سلامتی ، آزادی بیان ، آزادی اطلاعات ، توسعه و حق بر غذا .

این ویروس در حالی شیوع پیدا کردخه است که برخی کشورها آن را نادیده گرفته اند.اما این کشورها غافل از این نکته هستند که به هر کجا که روی آسمان همین رنگ است و این ویروس در سرتاسر دنیا به گسترش و شیوع خود ادامه میدهد .

اما برخی حقوق هستند که دولت ها در سطح بین الملل موظف به رعایت آن ها هستند .حق حیات یکی از آنهاست ؛ حقی که با ورود این ویروس به عرصه هستی با مشکلی اساسی مواجه شده است .

حقی که به عنوان یکی از حقوق اساسی و بنیادین بشری محسوب میگ ردد که در ماده ۶ میثاق حقوق مدنی و سیاسی آن را از حقوق ذاتی شخص انسان میداند و در ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر به آن مهم اشاره شده است .

و در اصل بیست و دوم قانون اساسی کشور ما هم به آن اشاره شده است که این حق باید از تعرض مصون باشد .

این حق به صورتی است که حتی ، امکان تخطی از آن ، در شرایط وجود اوضاع و احوال اظطراری برای یک کشور وجود ندارد .

به صورتی که در شرایط موجود این امر به گونه ای دارای اهمیت است .

دولت ها به صورت فورس ماژور به الزامی کردن برخی مقررات پرداخته اند که حفظ جان انسان ها در اُهم این مسائل باشد و برای حفظ جان انسان ها و حق حیات است که اعمال برخی مقررات می تواند به حفظ این حق کمک کند .

شاید این امر در جامعه ما به طرز عجیبی به شوخی گرفته شود ؛ منع آمد و شد غیر ضروری در اماکن عمومی یکی از مصداق های بارز امری است که برای رعایت حق حیات شهروندان در این دوران در نظر گرفته شده است ولی افسوس که برخی شهروندان با زیر پا گذاشتن این قانون به نحوی مصداق این جمله میشوند که می گوید : هر چه کُنی به خود کُنی!

و اما حق دیگری که درگیر با این ویروس می شود ، حق بر سلامتی است که در ماده ۱۲ میثاق بین المللی از آن بحث می شود و این حق در پیوندی ناگسستنی با حق حیات که نسل اول حقوق بشر است ، قرار دارد .

برای تامین استیفای کامل این حق اقداماتی لازم است که مهم ترین آن که با اوضاع جامعه کنونی متشابهت داردایجاد شرایط مناسب برای تامین خدمات و کمک های پزشکی برای عموم در صورت ابتلاء به بیماری است.

در برخی نقاط این کره خاکی ، نابرابری ها باعث شده است که این شرایط مناسب برای تامین کمک های پزشکی برای همگان مساعد نباشد ولی پرسشی که مطرح است این است که در برخی نقاط این شرایط وجود دارد و برای همگان هم وجود دارد ولی برای عموم نه و ممکن است این امر برای عده و قشر خاصی فراهم بشود ؟

با گذر از این مسئله ، این نابرابری باعث شده بود که برخی کمک های دارویی و پزشکی در مجاورت مرزهای خاکی و آبی توسط کشورهای دیگر ربوده شود که این امر حاکی از آن است که سازمان بهداشت جهانی و دولت ها باید به گونه ای عمل کنند که این حق که بی شک یکی از مهم ترین حق های نسل های بشری است به صورت مناسب و عادلانه رعایت شود .

مسئله ی قابل تامل دیگری که درگیر با ویروس کشنده کرونا ست ، حق آزادی بیان است .شاید با خود فکر کنید که این اصل چه ارتباطی با این ویروس دارد ؟

گاهی در اخبار رسانه های مختلف سراسر دنیا ، که تابع دولت محل استقرار خود هستند ، این امر مشهود است که برخی آمار رسمی با آمار واقعی مطابقت ندارد . به دلایل مختلف می شود به این امر نگاه کرد .

مسئله ای که این جا مورد بحث است ، این است که حق آزادی بیان که ، از زمان خلقت انسان وجود داشته و تا پایان حیات انسان نیز باقی خواهند ماند ؛ و بنیادی ترین حقوق بشری که در زمره نسل اول حقوق بشری هم میباشد ، است باید به صورت همگانی باشد و همچنین تعهد دولت ها نسبت به تضمین این حق تنها در قبال شهروندان خود نیست ؛ بلکه در قبال کل جامعه جهانی  است.

مسئله ای که البته در مورد کشور چین که هر گونه تحقیق و بررسی در مورد علت شیوع ویروس کرونا را پذیرا نیست و همچنین کشورهای رتبه دار آمار مبتلایان کرونا که از دادن اطلاعات واقعی در مورد آمار خود امتناع میکنند ، صدق نمیکند .

به نظر باید قوانین سختگیرانه تری نسبت به رعایت این حق در نظر گرفته شود که هر دولتی به بهانه قدرت خود نتواند برای دیگر کشورها و چه بسا جامعه جهانی تعیین تکلیف کند .

حق دسترسی به اطلاعات هم به نوعی در زمره حق آزادی بیان قرار می گیرد که یکی از مهم ترین بحث های دموکراسی مشارکتی است ؛ به صورتی که به هر اندازه که اطلاعات درست و دقیق در اختیار شهروندان قرار بدهیم به همان اندازه مشارکت و دموکراسی فراگیرتر میشود .

پس بهتر است که این حق هم به رسمیت شناخته شود، چرا که دولت ها به گونه ای،مالک اطلاعات نمی شوند بلکه به واسطه ی اطلاعاتی تبدیل شده و باعث می شوند که اعتماد جامعه به صورتی مطمئن به دولت جلب شود .

حق توسعه، دیگر حقی است که جزو حقوق بنیادین بشری است که هر انسانی میتواند در پیشبرد جامعه خود به سمت توسعه به نوبه خود ، در زمینه های مختلف کمک کنند .

این حق که در جامعه خودمان نمود دارد به این شکل است که کمک های بشر دوستانه برخی کشورها در دوران کرونا و چه بسا در پسا کرونا باعث می شود که هر فرد در هر جامعه ای به اندازه توان خود در توسعه جامعه خودش کمک کند.

کمک هایی که برخی هموطنان به افراد نیازمند در این روزها می کنند ، نمونه ای از رعایت این حق است و یا تحقیق و پژوهش در مورد یافتن واکسن این ویروس یکی دیگر از مصادیق این حق است.

حق بر غذا را شاید بتوان زمینه تحقق سایر حقوق بشری دانست .از این رو ، در این شرایط که اصولاً دُول با مشکلات اساسی در تامین این حق اساسی رو به رو هستند، شایسته است که سازمان های بین المللی با کمک هایی در قالب کمک های بشر دوستانه به تحقق این حق کمک کنند .

این حق که مرتبط با کرامت انسانی هم هست این مهم را گوشزد میکند که با تحقق این امر که منطبق با میثاق نامه حقوق بشری است ، در از بین بردن مشکلات سوء تغذیه ای ، غذای نامناسب و چه بسا کمبود غذا و به وجود آمدن درگیری های احتمالی در دوران پسا کرونا ، کمک شایانی می کند .

با ایجاد پروتکل های تغذیه ای ، دولت ها موظف به رعایت این حق برای شهروندان خود در شرایطی مناسب میشوند .

در پایان امید است که حق های نسل اول بشری و حق هایی که در پی آنان آمده اند،برای هر انسانی در هر نقطه ای از زمین ، به صورتی مناسب رعایت بشود .

ویروس ۵ گرمی کرونا این مهم را به ما گوشزد کرد که انسان ها در هر شرایطی با هر رنگ پوستی ، نژادی ، زبان ، و مذهبی که باشند ، همگی از حیث انسان بودن با یکدیگر برابرند.لذا در حق های بنیادی باید با یکدیگر برابر باشند ؛ چه زمانی که کرونا فعال است و چه زمانی  که این ویروس فعالیتی ندارد.پس همیشه اصل بر برابری است .

فئ الواقع که :

بنی آدم اعضای یکدیگرند

که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

والسلام.

  • نویسنده : محمد جواد مکشوفی
  • منبع خبر : پایگاه خبری صدای دیپلماسی ایران(idva)