نخستین جشنواره نیرو و رسانه؛در ستایش هیات داوران، در مذمت رسانه ها
نخستین جشنواره نیرو و رسانه؛در ستایش هیات داوران، در مذمت رسانه ها

فرزین سوادکوهی-پایگاه خبری صدای دیپلماسی(idva):کشور ما دیار جشنواره هاست. هرساله هزینه های قابل توجهی صرف این رویداد های بزرگ و کوچک می شود.تبلیغات انواع و اقسام جشنواره ها مدام پیش چشم  ماست .از انار وپیراشکی وبازیهای رایانه ای و ترشی لیته وسنگ های تزئینی  و فن آوری نانو و خرما و خیرین نیکوکار بگیر تا […]

فرزین سوادکوهی-پایگاه خبری صدای دیپلماسی(idva):کشور ما دیار جشنواره هاست. هرساله هزینه های قابل توجهی صرف این رویداد های بزرگ و کوچک می شود.تبلیغات انواع و اقسام جشنواره ها مدام پیش چشم  ماست .از انار وپیراشکی وبازیهای رایانه ای و ترشی لیته وسنگ های تزئینی  و فن آوری نانو و خرما و خیرین نیکوکار بگیر تا سیمان و زیتون وپویا نمایی  وبادبادک و صنعت چاپ و فرش ولواشک و خوشنویسی و اسب و شعر و شله زرد و دهها و صدها عنوان دیگر .این البته به خودی خود هیچ بد نیست و اگر برگزاری چنین جشنواره هایی هدفمند باشد نشان از سرزنده و پویا بودن یک جامعه دارد.

در این میان، جشنواره هایی که به هر شکلی ارتباطی با رسانه ها پیدا می کند دقت و اهمیتی دو چندان  می یابد چرا که به هرحال مطبوعات و رسانه آیینه تمام نمای فرهنگ یک جامعه است  و ثقل و متانت آن، قبل از هر چیز  اعتبار و قوام اندیشه و فرهنگ آن جامعه را پیش چشم ها می گشاید.

برگزاری نخستین جشنواره نیرو ورسانه به خودی خود امر نیکو و مبارکی است.در جامعه ای که حالا دیگر کسی برای دغدغه های رسانه  ورسانه ای ها تره هم خرد نمی کند،به حرمت متولیان چنین رویدادی باید کلاه از سر برداشت که در وانفسای مطبوعات کساد امروز،هنوز هستند اراده ها و جان های تابناکی که جز ارتقا اندیشه و تفکر وبسط تنویر افکار عمومی وحرمت قلم که خداوند به آن سوگند خورده است، رخت پیشاهنگی بر تن می کنند و از سرزنش های خار مغیلان خم به ابرو نمی آورند.

اما متاسفانه این یک سوی ماجراست.همین رویداد قابل ستایش آنگاه که بدون بررسی و رصد زوایای پیدا و پنهان یک جشنواره معتبر، عملیاتی می شود چه بسا کارکردی معکوس به خود می گیرد.

سازوکار برگزاری جشنواره ها، حالا دیگر آنقدر اظهر و من الشمس است که اگر یک برگزار کننده تجربه ای در آن نداشته باشد می تواند از متخصصان و کارشناسان زبده این گونه رویدادها، بهترین بهره ها را ببرد تا از این رهگذر در گام آغازین نیز مطلوب و حرفه ای عمل کند.

این نوشته درپی نقد و خرده گیری جشنواره نیرو و رسانه نیست، بلکه تلاش دارد قوت و ضعف های آن را به بررسی بنشیند تا شاید در دوره های بعدی، این مشکلات به انحا مختلف مرتفع شود. طبیعت جشنواره ها در همه جای دنیا بطور معمول فضایی از چالش ها را بوجود می آورد.جشنواره ها همیشه طیفی از موافقان و مخالفان را در خود جای می دهد و شاید تاکنون معتبرترین جشنواره های جهانی را هم از این منظر، گزیر و گریزی نبوده و نیست.اما همین که نهادی دغدغه مند از بستر کاهلی بر می خیزد و پا پیش می گذارد و مخالف و موافق را بر سر یک میز مفاهمه و گفتمان دعوت می کند می توان اذعان داشت نطفه یک رویکرد خجسته و میمون نهاده شده است.

اما با این حال  بنظر می رسد برگزاری جشنواره نیرو و رسانه از آغاز به درستی مورد تحلیل وبررسی هدفمند قرار نگرفته و اگر به دلیل ضعف های موجود،شائبه رفع تکلیف یک متولی دولتی برای پر کردن یک رزومه  در ذهن ها شکل بگیرد نتوان آن را چندان غیر معمول تلقی کرد.

کسانی که در بدو امر در این جشنواره شرکت کردند مشکلات اولیه آن را به وضوح دیدند.طریقه ثبت نام و ارسال اثر به دلیل ضعف در شیوه جمع آوری آثار نمایان بود.

سامانه ای که برای این کار طراحی شد،تعریف درستی برای ارسال آثار ترتیب نداده بود و بخش اعظمی از  شرکت کنندگان ناگزیر از تماس های مکرر با دبیرخانه آن بودند.راقم این سطور که خود از شرکت کنندگان در بخش کاریکاتور این جشنواره بود( که ایکاش نبود تا شائبه دلخوری از عدم انتخاب آثارش پیش نیاید) نتوانست بدرستی دریابد که اساسا چگونه می تواند یک اثر را در جشنواره شرکت دهد.چون جایی مشخص برای ارائه کار (مثلا به صورت لینک انتشار که روند اعتبار و صحت و سقم کار را مشخص می کند)به شکلی شفاف در سامانه جشنواره تعبیه نشده بود .لاجرم از دبیرخانه پرسیده شد شما از کجا پی می برید که اثری که برایتان ارسال شده به طور حتم حاصل کار فرستنده است؟ دبیرخانه پاسخ داد: در انتها وقتی خواستیم کار را درمسابقه شرکت دهیم نسخه اصلی آن را از صاحب اثر جویا خواهیم شد! یاللعجب که صحت و سقم اثر در مرحله اولیه به محک سنجش در نمی آید و تنها در مرحله آخر است که برگزار کنندگان در می یابندکه کار ارسالی واقعا محصول فرد ارسال کننده بوده یا خیر.در حالیکه محض نمونه در جشنواره مشابه وزارت نفت(تحت عنوان نفت و رسانه) طی یک پروسه صحیح یک نسخه چاپی یا پرینتی از اثر بانشانی لینک  و فرم ثبت نام از سوی صاحب اثر دریافت و دریک پاکت لاک و مهر شده تحویل داوران می شد که همین روند ساده در جشنواره نیرو ورسانه به راحتی به فراموشی سپرده شد.

در ادامه ،عدم پیام روشن تحویل اثر به دبیرخانه نیز ابهاماتی را بوجود آورد.در واقع شرکت کنندگان هرگز از سوی برگزار کننده، پیامی مبنی بر تحویل اثر دریافت نکردند.

مشکل بعدی در روز برگزاری جشنواره و اعلام نتایج رخ نشان داد.هیات داوران از اساتید بنام عرصه روزنامه نگاری بودند و احترام و کرنش به آنها وظیفه هر تازه کاری چون نگارنده است.اما همین بزرگواران که مطبوعات  و رسانه های کشور از حاصل  یک عمر  تلاش بی وقفه آنها سود برده و به آنها  وامدار است در گفتار خود مکرر بر ضعف های ساختاری در آثار شرکت کنندگان انگشت نهادند و مرتب تاکید کردند که خبرنگار و گزارشگر و روزنامه نگار امروزباید چه باشد و چه نباشد  و اینی که الان هست روزنامه نگاری حرفه ای نیست.و گویی از یاد بردند که آثار شرکت داده شده در این جشنواره لزوما آیینه تمام نمای رسانه های کشور نیست.چه بسا بسیاری از یادداشت ها و مقالات و آثار قلمی اهل رسانه به هردلیلی اصلا در این جشنواره شرکت نکرده.پس چگونه همین  هشتصد اثری که گفته می شود به دست دبیر خانه  جشنواره رسیده ،بعنوان بضاعت مطبوعات امروز ایران تلقی می گردد؟

گفتار این گرانمایگان بسیار درست است، اما نباید فراموش کرد که عده قابل توجهی از  فعالان همین رسانه های ضعیف از دانشکده ها و موسساتی به عرصه رسانه و مطبوعات آمده اند که اساتیدی از طیف همین بزرگواران داشته اند و اساسا این که مدام به رسانه ها انتقاد شود که شما کارتان را بلد نیستید،خود درشت خویی و درشت گویی است و دردی از رسانه دوا نخواهد شد واین ادبیات  با نرم خویی و روزنامه نگاری صلح جویانه ای که اساتید بسیار محترم هیات داوری روی آن تاکید ویژه دارند در تناقضی آشکار قرار می گیرد.

از سویی در این جشنواره،یک مشکل دیگر در انتخاب برگزیدگان بروز کرد.در بخش تیتر و کاریکاتور، کسی شایسته عنوان نخست دانسته نشد و تنها نفرات دوم و سوم این رشته ها انتخاب شدند.عجیب است که هیات داوران در این دوبخش کاری را شایسته رتبه اول نمی داند اما مثلا در بخش تیتر برای رتبه سوم به دونفر مشترکا جایزه می دهد! براستی چه منطقی پشت این کار وجود دارد؟ اثری که  سوم شده در نسبت اثر دوم به مقام سومی دست یافته.پس حال باید بر پایه منطق جاری پرسید  اثر دوم  به نسبت چه اثری دوم شده؟!

نگارنده از یکی از داوران گرانقدر، همین سئوال را پرسید که ایشان تاکید کرد هیات داوران معتقد بود( وهست) که اگر در این بخش ها کارهای ضعیف به رتبه نخست دست یابند همگان خیال می کنند کاری که کرده اند درست است و این، جامعه رسانه ای را به خطا می اندازد.

این نیز محل پرسش است که اگر اثری قدرت و استحکام ساختاری  اول شدن را ندارد و اگر اول شود بد آموزی و راه خطا را برای دیگران هموار می کند چگونه همین کارکرد برای رتبه های دوم و سوم را ایجاد نمی کند؟بالاخره کاری که دوم شده و اگر اول می شد ، قبح ضعف ساختاری را می شکست وسنت ناپسندی را باب می کرد چگونه به مقام دومی و سومی رسیده که همین تاثیر منفی را ایجاد نمی کند؟ نکند گردانندگان، این جشنواره را مثلا با مراسم اسکار یا جشنواره معتبر کن اشتباه گرفته اند که در آن گاهی بازیگر و یا فیلمبردار رتبه نخست انتخاب نمی شود؟ آیا جشنواره نیرو و رسانه با معیارجشنواره های دیگر سنجیده می شود و برای خود مترو محکی ندارد؟اگر دارد، این خط کش و میزان در کجاست؟

اما در خاتمه یک نکته که جای شگفتی بسیار باقی گذاشته این است که در جشنواره نیرو و رسانه طی پروسه ای سنت شکنانه و عجیب از هیات داوران هم تقدیر می شود.اقدامی که تاکنون در هیچ جشنواره ای دیده نشده.در این که اساتید بزرگوار مطبوعات کشور باید قدر ببینند و بر صدر بنشینند جای هیچ شک و شبهه ای وجود ندارد.اما همگان می دانند که جای این کار در چنین جشنواره ای نیست.این رویداد محل رقابت شرکت کنندگان است.ناسلامتی این کشور وزارت فرهنگ و ارشادی دارد و تشکیلاتی که می تواند( وباید) این مهم را به سرانجام برساند.حتی اگر قرار است وزارت نیرو این کار شایسته را انجام دهد می تواند آن را بصورتی مجزا محقق سازد. اصلا باید پرسید چگونه همان لوح تقدیر و تندیسی را که به برگزیدگان می دهند به هیات داوران هم اهدا می کنند؟ هیات داورانی که به هیات داوران جایزه می دهند چه کسانی هستند؟ مشابه چنین حرکتی در کجا دیده شده است؟ جشنواره ها خواسته و ناخواسته در قالب محکمه ای و یا دستکم مسابقه ای متشکل از طیفی از رقبا شکل می گیرند.طبعا قاضیانی هم برای قضاوت آثار دعوت می شوند، اما آیا در چنین محکمه ای به خود قاضی جایزه می دهند؟ آیا زیبنده است که به داوران یک جشنواره همان جایزه ای را بدهند که به خبرنگاران و روزنامه نگاران و اصحاب رسانه داده اند؟

علی ایحال صاحب این قلم دست تک تک اساتید بزرگوار هیات داوری و همچنین مسئولان جشنواره نیرو و رسانه را می بوسد وبه آنها خدا قوت می گوید و به احترام برگزار کنندگان این جشنواره تمام قد می ایستد ،اما به عنوان عضوی کوچک از جامعه رسانه ای کشور از تلاشگران دلسوز و خستگی ناپذیر وزارت نیرو تقاضا می کند این ابهامات را برطرف کنند.اگر قرار است جشنواره نیرو و رسانه به عنوان یک برند معتبر مطرح شود،  خوب است ایرادات احتمالی از زبان صاحب خانه که همانا  رسانه ها  و روابط عمومی ها هستند طرح موضوع پیدا کند.رسانه و روابط عمومی اهل یک خانواده و قبیله اند.امید است متولیان برگزاری جشنواره خوب نیرو ورسانه ،برای دوره های بعدی این موضوعات را مورد دقت بیشتری قرار دهند.