تداوم تولید حداکثری از پارس جنوبی، توفیقی دیگر در شرایط تحریم
 تداوم تولید حداکثری از پارس جنوبی، توفیقی دیگر در شرایط تحریم

فرزین سوادکوهی-صدای دیپلماسی ایران(idva):تحرک، رشد و ارتقای اقتصادی کشور ما همواره در گرو تامین منابع انرژی بوده است و در شرایطی که  گاز طبیعی بیشترین نقش را در این زمینه دارد بسیاری از مردم از چگونگی به فعلیت رساندن این منبع خدادادی اطلاعات چندانی در دست ندارند. هم‌اکنون  میدان عظیم گازی پارس جنوبی در عمق […]

فرزین سوادکوهی-صدای دیپلماسی ایران(idva):تحرک، رشد و ارتقای اقتصادی کشور ما همواره در گرو تامین منابع انرژی بوده است و در شرایطی که  گاز طبیعی بیشترین نقش را در این زمینه دارد بسیاری از مردم از چگونگی به فعلیت رساندن این منبع خدادادی اطلاعات چندانی در دست ندارند. هم‌اکنون  میدان عظیم گازی پارس جنوبی در عمق آب‌های خلیج فارس، ۷۵ درصد گاز مورد استفاده کشور را تولید می‌کند و کسی نمی‌داند تداوم این تولید در گرو چه پیش‌شرط‌هایی است.

شرکت نفت و گاز پارس که بیش از بیست سال سابقه کار در این میدان را در کارنامه خود دارد، در حال حاضر با کسب تجربه‌هایی گرانسنگ به فصل‌الخطابی برای تولید گاز کشور تبدیل شده است. در حقیقت این شرکت هم‌اکنون متولی اصلی بخش عمده تامین منابع گازی ایران است.

پس از بیست سال کار مداوم و طاقت‌فرسا در دریا و خشکی، امور توسعه‌ای در منطقه پارس‌جنوبی تقریباً به اتمام رسیده است و متخصصان و تلاشگران شرکت نفت و گاز پارس هم‌اینک همه هم و غم خود را بر روی عملیات تولید متمرکز کرده‌اند. اینک بیش از ۷۶ میلیون ایرانی درحالی از نعمت گاز برخوردارند که شرکت نفت و گاز پارس تداوم تولید در میدان گازی پارس جنوبی را به عنوان اصلی‌ترین هدف خود در دستور کار قرار داده است. پیرامون این موضوع به سراغ مهندس علیرضا عبادی، مدير توليد و عمليات شرکت نفت و گاز پارس رفتیم تا از او آخرین وضعیت تولید در این میدان را جویا شویم. روایت عبادی از عملیات تولید مقوله‌ای است که یک بار دیگر اهمیت استراتژیک گاز  را به ما یادآور می‌شود:

مهندس علیرضا عبادی در خصوص رویکرد اخیر شرکت نفت و گاز پارس در امر تداوم عملیات تولید گاز از میدان گازی پارس جنوبی می‌گوید: همانطور که می‌دانید شرکت نفت وگاز پارس تنها شرکتی است که هم در زمینه توسعه فعالیت می‌کند و هم در حوزه عملیات و به هر صورت در یک برهه‌ای وجه توسعه بر عملیات اولویت بیشتری داشت و این به دلیل نیاز کشور به افزایش تولید گاز بود که چنین رویکردی در دستور کار قرار گرفته بود، اما با توسعه و بهره‌برداری از اکثر فازهای میدان مشترک گازی پارس جنوبی، این شرکت عمده تلاشش را در زمینه عملیات برداشت متمرکز کرد. واقعیت این است که آن مشکلاتی که کشور در زمینه توسعه در پارس جنوبی با آن مواجه بود، حالا دیگر پررنگ نیست و به همین دلیل اینک بخش عملیات است که اولویت بالاتری پیدا کرده و از همین رو برای توفیق هرچه بیشتر در زمینه عملیات برداشت گاز از این میدان، تمام تلاش‌ها معطوف این هدف می‌شود و جلسات مرتب و متعددی با مدیر عامل شرکت و همچنین مدیران ارشد بخش‌های مختلف برگزار می‌شود تا برداشت حداکثری از چاه‌های گازی میدان مشترک پارس جنوبی محقق شود .

وی اضافه می‌کند: مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس با همه مدیران شرکت هر هفته موضوع مذکور را در جلسات پیگیری می‌کنند تا این روند به مطلوب‌ترین شکل ادامه یابد. در این جلسات کلیه مراحل عملیاتی مرور می‌شود تا هدفگذاری اصلی با موفقیت به انجام برسد.

عبادی می‌افزاید: این یک ماموریت خطیر است که برعهده شرکت نفت و گاز پارس گذاشته شده، چرا که در حال حاضر تقریبا ۷۵ درصد گاز کشور توسط این شرکت تأمین می‌شود که عدد بسیار قابل تاملی است.

این مقام مسئول در پاسخ به این پرسش که آیا در جلسات یاد شده موضوع تولید حداکثری رصد می‌شود یا خیر نیز بیان می‌کند: بله. همانطور که می‌دانید ما در مدیریت عملیات به طور مستقیم با مبحث تولید روبه‌رو هستیم، اما بی‌شک بدون پشتیبانی از عملیات و ستاد نمی‌توانیم چنین کاری را انجام دهیم. تمام بخش‌های ستادی مانند تدارکات، مالی، مهندسی  و عملیات این موضوع را به شکلی مستقیم پوشش می‌دهند و اگر این حمایت‌ها اعمال نشود، چنین حجمی از تولید عملاً محقق نخواهد شد، لذا این جلسات با حضور همه مدیران بخش‌ها برگزار می‌شود تا  تداوم تولید باکیفیت و کمیت به تحقق برسد. در این جلسات همه مشکلات احتمالی بررسی می‌شود تا برای رفع آن وارد عمل شویم و نگذاریم موضوعی خاص این روند را با کندی مواجه سازد. همکاری و هماهنگی جدی مدیران و ارائه راهکارها، با دستورات مستقیم مدیرعامل شرکت باعث شده فرآیندهای عملیات تولید به بهترین شکل ممکن به انجام برسد.

مدير توليد و عمليات شرکت نفت و گاز پارس در پاسخ به این پرسش که تعمیرات اساسی در فازهای پارس جنوبی چه روندی را طی می‌کند نیز اظهار می‌کند: به‌طور حتم مستحضر هستید که همواره در فازهای پارس جنوبی دوره‌های تعمیراتی برای سکوها لحاظ می‌شوند که طی آن عملیات تعمیرات اساسی در برهه‌هایی از زمان که کشور در پیک مصرف نیست و به گاز کمتری نیاز دارد به انجام برسد. در این فرآیند سکوها طبق برنامه‌ریزی دقیق از مدار تولید خارج و وارد دوره تعمیر و نگهداری و سرویس می‌شوند که در عین حال هیچ کمبودی در حوزه نیاز گازی کشور احساس نمی‌شود. بدین ترتیب این تعمیرات طی برنامه‌ای هماهنگ با مجتمع گازی پارس جنوبی که پالایشگاه‌های دو منطقه کنگان و عسلویه را مدیریت می‌کند شروع می‌شود. به دلیل اهمیت این موضوع مقام عالی وزارت نفت به شکلی دقیق از این تعمیرات آگاهی پیدا می‌کند. در حقیقت در زمان‌هایی که مصرف گاز در کشور به پایین‌ترین حد خود رسیده، با نظارت مستقیم شخص وزیر نفت و مدیرعامل شرکت و مدیران ارشد واحدها، عملیات تعمیرات اساسی صورت می‌پذیرد. به عنوان مثال در فصولی مثل تابستان که مصرف گاز کشور به کمترین میزان می‌رسد تعمیرات به نحوی آغاز می‌شود که در فصول سرد هیچ کمبود گازی احساس نشود و در حقیقت در این فصول برای کشور اطمینان خاطر به‌وجود بیاید. همانطور که در یکی دو زمستان گذشته هم دیدیم که کمبودی به لحاظ تولید به‌وجود نیامد و این نشان داد که تعمیرات سکوها و تجهیزات، به موقع و در بهترین شکل ممکن به انجام رسیده است.

این مقام مسئول همچنین تاکید می‌کند: با چنین سازوکاری هدف ما در شرکت نفت و گاز پارس بر این است که کمبودهای احتمالی در سبد مصرف به کمترین حد خود برسد. نکته مهم این است که در شرایطی که محدودیت‌های بسیاری برای صنعت نفت کشور از ناحیه قدرت‌های بین‌المللی ایجاد شده است می‌توان انتظار بروز چالش‌هایی در تولید گاز برای کشور را داشت، اما در حال حاضر می‌بینیم که این محدودیت‌ها که عمدتاً از محل تحریم‌های ناجوانمردانه به کشور تحمیل شده است نتوانسته عزم ما را در بهره‌گیری حداکثری در امر تولید تضعیف کند. هم‌اکنون با همکاری هم‌افزایی تمام بخش‌های درگیر توانسته‌ایم، کمترین اثرات تحریمی بر این صنعت را شاهد باشیم و خط تولید گاز کشور به شکلی مطلوب کار را ادامه دهد.

عبادی با تاکید بر این‌که نگاه به توان داخلی در تمام بخش‌های عملیات تولید گاز در پارس جنوبی به یک باور عمیق تبدیل شده است اظهار می‌کند: ما از خیلی پیش‌تر هم به توان و امکانات داخلی خود ایمان داشتیم و این موضوع را در دستور کار خود قرار داده بودیم تا از ظرفیت‌های خودمان استفاده کنیم، اما اینک مدت‌هاست که استفاده از ظرفیت‌های داخلی و بومی برای شرکت به صورت یک بخشنامه یا دستورالعمل تبدیل شده است و چنین رویکردی در سیستم کاری شرکت نفت و گاز پارس به صورت عملی جاری شده است. در حال حاضر استفاده از تجهیزات ساخت داخل و بهره‌گیری از توانمندی‌های داخلی در وزارت نفت و به تبع آن در این شرکت یک قانون شده است و ما موظفیم آن را رعایت کنیم، این در حالی است که ما از خیلی پیشتر با اتکایی که بر ظرفیت‌های داخلی داشتیم خود را آماده اجرای چنین قانونی کرده بودیم و در آن هم بسیار موفق عمل کردیم. در این زمینه از مدت‌ها قبل واحد ساخت داخل را به موازات بخش مدیریت عملیات راه‌اندازی کردیم و هم‌اکنون این واحد، کیفی‌ترین محصولات و تجهیزات ساخت داخل را به ما تحویل می‌دهد. همچنین با شرکت‌های داخلی که توان ساخت تجهیزات مورد نیاز منطقه پارس جنوبی را دارند ارتباطی تنگاتنگ برقرار کرده‌ایم و دستاوردهای بسیار قابل قبولی هم داشته‌ایم.

مدير توليد و عمليات شرکت نفت و گاز پارس ادامه می‌دهد: گزارش‌های منتشر شده در حوزه عملیات نشان می‌دهد از ناحیه چنین ظرفیت‌هایی از بسیاری تجهیزات خارجی بی‌نیاز شده‌ایم و تفاوت‌های فاحشی را به لحاظ هزینه مشاهده کرده‌ایم. اینک بسیاری از خریدهای شرکت نفت وگاز پارس در این بخش‌ها از واحدهای تولیدی داخلی انجام می‌شود و حداکثر  بهره‌گیری از توان داخلی به عمل می‌آید. شرکت ملی نفت ایران نیازهای ما را پیگیری و سازندگان داخلی در کیفی‌ترین شکل در اختیارمان قرار می‌دهد.

وی در خصوص آخرین وضعیت تولید در میدان گازی پارس جنوبی نیز می‌گوید: تولید در سکوهای پارس جنوبی با قدرت ادامه دارد و تمام چاه‌هایی که در مدار هستند، بدون وقفه کار خود را ادامه می‌دهند و هیچ مانعی موجب نمی‌شود کار متوقف شود. باید توجه کنیم که هم‌اکنون ظرفیت تولید گاز در شرکت نفت و گاز پارس طبق پلنی که ترسیم شد به میزان ۶۹۵ میلیون متر مکعب در روز رسیده است که اگر با تولید ۳-۴ سال گذشته مقایسه بشود خواهیم دید که تغییر بسیار عمده‌ای به‌وجود آمده است و این نشان می‌دهد که در طرح‌ها بسیار موفقیت‌آمیز عمل شده است، اما به هر حال مشکلاتی که طی این مدت برای طرح‌ها ایجاد شد، باعث شده در بخشی از طرح‌ها نتوانیم به تولید حداکثری برسیم، ولی این موضوع به هیچ وجه چالش عمیقی برای ما ایجاد نکرده و بر اساس برنامه‌ریزی‌هایی که داریم و با کمک همه‌جانبه همکاران‌مان تا پایان سال در این بخش‌ها هم به حداکثر سقف تولید خواهیم رسید.

وی ادامه می‌دهد: در خصوص سکوهایی که راهبری آن برعهده مدیریت عملیات قرار دارد، تولید با راندمان ۹۷ درصد ادامه دارد و بر این پایه ما تا آخر سال به تولید روزانه ۷۱۰ میلیون مترمکعبی خواهیم رسید که بی‌شک عدد بسیار قابل توجهی است.

عبادی در خصوص سختی کار در دریا نیز می‌گوید: تنها نزدیک به بیست سال است که بطور جدی در دریا فعالیت صنعتی می‌کنیم و می‌دانیم که صعوبت و سختی کار در فراساحل بسیار زیاد است. پیش از این بخش عمده‌ای از این مدل فعالیت‌ها و حتی کارهای بسیار ساده و پیش‌پاافتاده هم در دست کشورهای صاحب تکنولوژی بوده است، اما اینک شرکت‌های ایرانی و نیروهای داخلی در این زمینه کاملا توانمند شده‌اند و می‌توان گفت دیگر کمتر کاری توسط خارجی‌ها صورت می گیرد. ما هم در دانش فنی و هم در حوزه ساخت، توانمندی‌های بسیاری پیدا کرده‌ایم که پیش از این هرگز نداشته‌ایم.

وی تصریح می‌کند: اگر از فشارهای بین‌المللی کاسته شود، می‌توانیم این توان را در پروژه‌های خارج از کشور نیز به نمایش بگذاریم، چرا که تجارب‌مان در زمینه کار توسعه و تولید در فراساحل بسیار افزایش یافته و دیگر کاری نیست که از عهده انجامش برنیاییم. با این حال برکسی پوشیده نیست که کار در دریا مشکلات خاصی دارد که به هیچ وجه با کار در خشکی قابل مقایسه نیست. در دریا، طبیعت ویژگی‌هایی ایجاد می‌کند که در خشکی با آنها روبرو نیستیم، در دریا اتفاقاتی به وقوع می‌پیوندد که نمی‌توان برایش برنامه‌ریزی خیلی دقیق داشت. بدی شرایط جوی می‌تواند کار را بسیار سخت و پیچیده کند. کار در دریا تکنولوژی و توان و طاقت بالایی می‌خواهد، با این حال شرکت‌های ایرانی به چنان بلوغی رسیده‌اند که از پس همه این مشکلات بر می‌آیند و برای نفت و گاز پارس با این میزان توانمندی هم این دستاورد بزرگی است.

عبادی در خصوص آخرین وضعیت سکوی آسیب‌دیده شماره ۹ در پارس جنوبی نیز می‌گوید: این سکو بلافاصله بعد از حادثه‌ای که برایش پیش آمد، از مدار خارج شد و تعمیر آن با شکلی جدید در طراحی آغاز شد. طراحی قبلی که توسط شرکت‌های خارجی انجام شده بود مشکلاتی داشت که منجر به این حادثه شد و البته خوشبختانه تلفات جانی نداشت. یک مشکل این بود که در خطوط این سکو باید عملیات پیگرانی هوشمند انجام می‌شد که در اثر تحریم‌ها شرکت‌های خارجی این کار را به انجام نرساندند. جنبه مثبت این حادثه این بود که در مرحله تعمیر و بازگرداندن این سکو به کار، دو مرحله در پیش گرفته شد. این یکی از اولویت‌های شرکت بود که قبل از هرکار، عملیات تولید از سرگرفته شود و بعد هم تکمیل سکو و  مرتفع کردن مشکلاتی که پیش آمده بود مد نظر قرار گرفت. برنامه‌ریزی ما بر این قاعده بود که می‌بایست در حد فاصل ۹۰ روز و قبل از شروع فصل سرما تولید مجددا از سرگرفته می‌شد. خوشبختانه دقیقا در بازه زمانی ۹۰ روزه استارت کار سکو زده شد و سکو به تولید حداکثری رسید و فعالیت تولیدش همچنان ادامه دارد.

وی ادامه می‌دهد: در فاز دوم نیز مشکل تامین اقلام لازم وجود داشت که به طور طبیعی حدود ۶تا۷ ماه زمان را به خود اختصاص می‌دهد و اینک این پروسه در حال حاضر به خوبی در دست انجام است و بر این اساس قرار بر این است که در سال آینده سکو مجددا در زمان محدودی متوقف و اقلام مربوطه نصب و راه اندازی شود و پروژه خاتمه پیدا کند.

عبادی در خصوص عملیات پیشگیری از حوادثی مشابه در سکوهای دیگر نیز بیان می‌کند: در ادامه این اقدام دو سکوی ۷ و ۸ که عیناً طراحی مشابهی داشتند نیز مورد تعمیر قرار گرفتند و طراحی‌های آنها مورد بازبینی قرار گرفت و مشکلات احتمالی در این سکوها نیز مرتفع شد. در واقع این اقدامات توسط خود شرکت انجام شد و باید این نکته را هم یادآوری کنم که حالا دیگر بصورت مستمر در شرکت، چنین بازرسی‌هایی عملیاتی شده است. در واقع در کلیه سکوها این روند را در پیش گرفته‌ایم که بررسی‌های مرتب خود را به‌صورت ویژه ادامه دهیم تا هیچ‌کدام از سکوها دچار مشکل نشوند و تداوم تولید با حداکثر ایمنی و راندمان محقق شود.

وی در پایان تاکید می‌کند: لازم است از کسانی که عملیات تولید در سکوهای پارس جنوبی را با تمام مشکلات موجود به بهترین شکلی به انجام می‌رسانند تشکر کنیم و به یاد داشته باشیم که این افراد در روی سکوهایی که در عمق آب‌های خلیج فارس قرار دارند، همه تلاش خود را بدون هیچ ادعایی به کار می‌گیرند و کار سخت و طاقت‌فرسای روی دریا را با نهایت خضوع به انجام می‌رسانند. متاسفانه بسیاری از مردم از نحوه کار تولید در پارس جنوبی اطلاعات زیادی ندارند و نمی‌دانند گازی که با این مشقت تولید می‌شود، چه مراحل سختی را طی کرده است. اگر اطلاع‌رسانی مطلوبی در این زمینه انجام شود بی‌شک مردم در مصرف گاز دقت بیشتری به عمل می‌آورند. این افراد امنیت و آرامش را به مردم هدیه می‌کنند.